نوروز ديگري از راه مي رسد، زندگي تغيير تازه اي را در طبيعت رقم مي زند و
موجب بيداري آن مي شود. براستي! نوروز رستخيزي همگاني و پيام آور اميد
به فرداهاي روشن است، قصه آمدن سالي نو و فرصتي براي انديشيدن به سال
كهنه . عيد نوروز پرتوي دلربا و چهره اي دل انگيز از آفرينش است و پيش از آمدنش
خيل انسان ها را به تلاش و كوشش فرا مي خواند و شادماني و لبخند را به ارمغان
مي آورد. آنان كه سراي دل را با آينه معرفت و طاعت، آذين بسته اند، در ايام
خجسته نوروز، صحيفه وجود خويش را از نافرماني خداوند يكتا پيراسته نگاه مي دارند
و بيش از ديگران از فوايد عيد بهره مند مي شوند. ما نيز قلب خويش را كه جايگاه عرش
الهي است، از غبار كينه مي زداييم و به خانهتكاني دل مي پردازيم و خاطرات ملال آور
سال رفته را به دست فراموشي مي سپاريم و به اميد سالي پر بارتر تلاشي دو چندان
را سرلوحه امور خود قرار مي دهيم.
نوروز از جشن هاي ملي ايرانيان بوده و از روزگار باستان در ميان اين مردمان وجود داشته است.
با ورود دين اسلام به سرزمين ايران اين جشن ملي رنگ و بوي مذهبي به خود گرفته و
از آن پس سفره هاي هفت سين ايرانيان مزين به كتاب آسماني مسلمانان "قرآن كريم"
شده و لحظه هاي تحويل سال با دعاي "يا مقلب القلوب و الابصار" حالتي روحاني به خود گرفته است.
نخستين روز بهار، بنابرآن چه كه از امام صادق(ع) نقل شده، يادآور حوادث بهار گونه اي است كه مهمترين آنها "عيد بزرگ ولايت" است. از امام صادق(ع) نقل شده كه فرمودند:
أَنَّ يَوْمَ النَّيْرُوزِ هُوَ الْيَوْمُ الَّذِي أَخَذَ فِيهِ النَّبِيُّ ص لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع الْعَهْدَ بِغَدِيرِ
خُمٍّ فَأَقَرُّوا لَهُ بِالْوَلَايَةِ فَطُوبَى لِمَنْ ثَبَتَ عَلَيْهَا وَ الْوَيْلُ لِمَنْ نَكَثَهَا. (بحار الأنوار، ج 56، ص 119)
روز نوروز همان روزي است كه پيامبر(ع) در غدير خم براي امير مومنان(ع) بيعت گرفت و
همگان اقرار به ولايت او كردند. پس خوشا به آنكه بر ولايت او) ثابت بماند و واي به آنكه آن (پيمان) را بشكند.
نوروز روزي است كه در آن حضرت علي(ع) در جنگ نهروان پيروز گشت.
نوروز روزي است كه در آن قائم ما اهل بيت ظاهر ميشود و خداوند او را بر دجال پيروز ميسازد.
و نوروزي نيست كه ما در آن منظر فرج نباشيم چرا كه آن روز از براي ماست.
در صبحگاه نوروز خدمت امام صادق(ع) رسيدم
امام بر من فرمود: معلي! آيا ميداني امروز چه روزيست؟
عرض كردم: خير، ولي [همينقدر ميدانم] روزي است كه ايرانيان آن را روز بزرگي ميدانند
و گرامياش داشته و در آن روز بر هم تبريك ميگويند.
امام فرمود: قسم به خانه خدا كه اين روز براي امر بزرگي است كه آن را برايت شرح ميدهم
تا بداني.
عرض كردم: يادگيري اين مطلب برايم دوستداشتنيتر از اين است كه عمري جاودان يابم؛
خداوند دشمنان شما را نابود سازد.
امام فرمود: معلي! نوروز روزي است كه خداوند در آن از انسان پيمان گرفت كه او را بپرستند
و برايش شريك قائل نشوند و به دين فرستادگانش گروند.
نوروز روزي است كه خورشيد براي اولين بار طلوع كرد و بادهاي بارور ساز وزيد و گلهاي زمين
آفريده شد.
نوروز روزي است كه كشتي حضرت نوح [كه سلام خدا بر پيامبر ما و خاندانش و بر او باد]
[بعد از طوفان ] بر فراز كوه جودي ساحل گرفت.
نوروز روزي است كه فرشته وحي، جبرائيل(ع) بر پيامبر اسلام نازل شد.
نوروز روزي است كه حضرت ابراهيم بتهاي قوم خود را شكست.
و نوروز روزي است كه پيامبر اكرم حضرت علي(ع) را بر دوش خود بلند كرد تا بتهاي قريش
را درانداخته و درهم شكند. (منبع: بحار الأنوار: 56 / 119 )
روايت خنيس به نقل از امام صادق(ع) در مفاتيح الجنان:
امام صادق(ع) فرمود : چون نوروز شود غسل كن و پاكيزه ترين جامه هاي خود را بپوش
و به بهترين بوي هاي خوش خود را معطر گردان. پس چون از نمازهاي پيشين و پسين
و نافله هاي آن فارغ شدي، چهار ركعت نماز بگذار يعني هر ركعت به يك سلام و در ركعت
اول بعد از حمد ده مرتبه انا انزلناه و در ركعت دوم بعد از حمد ده مرتبه سوره قل يا ايهاالكافرون
و در ركعت سوم بعد از حمد ده مرتبه سوره توحيد و در ركعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه
قل اعوذ برب الناس و قل اعوذ برب الفق را بخوان و بعد از نماز به سجده شكر برو و اين دعا را بخوان.
همان طور كه مشاهده مي شود اين روز نيز چون اعياد اسلامي با غسل كردن، پوشيدن جامه
نو و معطر گرديدن به بوي هاي خوش و روزه داشتن آغاز مي شود، ضمن آنكه نمازي مشابه نمازهاي ساير اعياد اسلامي دارد.
نماز عيد نوروز
نماز عيد نوروز مشتمل است بر قرائت سوره حمد و سوره هاي قدر، كافرون، توحيد، فلق و ناس
و بسيار شبيه به نمازي است كه ضمن آداب و اعمال روز جمعه و همين طور اعمال روز عيد غدير
خم وارد شده است.
از آنجا كه قرائت سوره قدر در نماز عيد نوروز توصيه شده ، مي توان دريافت كه عيد نوروز نيز
چون ديگر اعياد اسلامي با نزول بركات و آيات الهي همراه بوده است. تأكيد بر قرائت سوره هاي
كافرون، توحيد، معوذتين نيز مي تواند اشاره به در خواست دفع انواع شرور و بدي ها داشته باشد.
دعاي عيد نوروز
دعاي مخصوص عيد نوروز با درود و صلوات بر رسول اكرم(ص) و آل او و اوصيا و همه انبيا و رسولان
آغاز مي شود آن گاه با فرستادن درود بر ارواح و اجساد ايشان ادامه مي يابد. در اين دعا آمده
است: (هذا الذي فضلته و كرمته و شرفته و عظمت خطره) اين فراز با اندكي جابجايي در كلمات
در دعاي مخصوص ماه مبارك رمضان نيز آمده است. فراز پاياني دعاي مخصوص عيد نوروز:
(اللهم .... ما فقدت من شي فلا تفقدني عونك عليه حتي لا اتكلف مالا احتاج اليه يا ذالجلال و الاكرام)
از آن جهت كه در آن سخن از گم شدن و گمشده ها به ميان مي آيد بيش از اندازه قابل توجه است
زيرا، چنان كه در گزارش آيين هاي ايراني خواهد آمد عيد نوروز همان روزي است كه حضرت سليمان(ع) انگشتري خويش را پس از مدتي پيدا كرد.
شهادت هنر مردان خداست .